به گزارش مرکز مراقبت های زمین شناسی ایالات متحده، زلزله روز سه شنبه در ساعت چهار و پنجاه و سه دقیقه بعد از ظهر به وقت محلی (نه و پنجاه و سه دقیقه شب به وقت گرینویچ) به بزرگی هفت درجه در مقیاس ریشتر بخش هایی از کشور هائیتی را لرزاند و در پی آن، دو پس لرزه شدید نیز در این منطقه روی داد. تعدادی از کارمندان و صلحبانان سازمان ملل از جمله قربانیان زمین لرزه هستند کانون این زمین لرزه در نقطه ای واقع در حدود پانزده کیلومتری جنوب غرب پایتخت بود. در پی وقوع این زمین لرزه، ارتباط تلفنی با هائیتی دستخوش اختلال شد. مقامات اردنی نیز از کشته شدن سه تن و زخمی شدن بیست و یک تن از صلحبانان اعزامی این کشور به هائیتی خبر داده اند و گزارش های دیگر از مفقود شدن دویست نفر از میهمانان هتل مونتانا، که بیشتر مورد استفاده بازدید کنندگان خارجی است، حکایت دارد.
گروه های امداد بین المللی یکی پس از دیگری وارد هائیتی شده اند تا زنده یا مرده دهها هزار نفری را ردیابی کنند که قربانی زمین لرزه هولناک روز سه شنبه (12 ژانویه)، در این کشور شده اند. هلیکوپتر های حامل امدادگران و تجهیزات تخصصی، کمک های غذایی و دارویی، وارد پورتوپرنس، پایتخت هائیتی شده اند. امدادگران آمریکایی و چینی از جمله گروه های امداد هستند که به هائیتی رفته اند و قرار است به زودی هفتاد کارشناس حوادث طبیعی بریتانیایی وارد پورتوپرنس شوند. سازمان های امداد بین المللی نیز در هائیتی سرگرم کارند. عملیات امداد تاکنون عمدتا برای کمک به شهروندان هائیتی بوده است که برای پیدا کردن نجات یافته گان این حادثه آوارهای ساختمانی را زیر و رو می کنند.
حدود ۹ هزار سرباز نیروهای حافظ صلح سازمان مللمتحد که از سال ۲۰۰۴ در هائیتی مستقر هستند، قادر به برقراری نظم و سازماندهی کمکها نیستند، زیرا که خود نیز به شدت از این زلزله آسیب دیدهاند. ساختمان مرکزی سازمان ملل متحد ویران شده است و بیم آن میرود، که ۱۵۰ کارمند سازمان ملل، از جمله سرپرست این مرکز در این فاجعه جان باخته باشند. بانکی مون این روز را یکی از سیاهترین روزهای سازمان ملل خواند.
وخامت شرایط و تعلل در امدادگری
وضعیت هائیتی به شدت آشفته است و هنوز امکان کمکرسانی منظم میسر نیست. میشاییل کوهن، مسئول سازمان جهانی مبارزه با گرسنگی گفت: «بخش بزرگی از پورتوپرنس ویران شده و اوضاع به شدت وخیم است. اجساد قربانیان بیشماری در خیابانها به روی هم تلنبار شده و هیچ کمک پزشکی برای مجروحان فراوان وجود ندارد. از سوی دیگر مردم از کمبود غذا و آبآشامیدنی نیز رنج میبرند.»
کوهن افزود: «مردم به حال خود رها شدهاند. مهمترین اقدام در حال حاضر ارسال کمکهای سریع و همهجانبهی بینالمللی است.»
در روز چهارشنبه ۱۳ ژانویه، نخستین محمولههای امدادی از سوی آمریکا به هائیتی رسید. سازمانهای بینالمللی نیز نخستین گروه از کارشناسان و امدادگران خود را به هائیتی اعزام کردهاند. بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی و همچنین چین اعلام کردند، که به سرعت به هایئتی کمک خواهند کرد.
تلفات انسانی و آسیبهای مالی
رنه پروال، رئیسجمهور هائیتی با حضور در فرودگاه پایتخت، شخصاَ هماهنگی کمکهای بینالمللی را برعهده گرفته است. به گفته وی، ساختمان ریاستجمهوری ویران شده و او نیز به سختی خود را از میان آوار نجات داده است.
رئیسجمهور هائیتی که از میزان خرابیها در حالت شوک به سر میبرد، گفت: «پارلمان، اداره مالیات و چندی وزارتخانه به کلی نابود شدهاند. تا کسی به چشم خود این ویرانیها را نبیند، نمیتواند آن را باور کند. در همه جا ساختمانهای ویران مدارس، بیمارستانها و منازل دیده میشود.»
رئیسجمهور هائیتی افزود: «هنوز نمیتوانم ابعاد این فاجعه را دریابم و نمیدانم چگونه با آن مواجه شوم.»
در حالیکه رنه پروال تعداد کشتهشدگان را دهها هزار نفر تخمین زد، به گفته کارشناسان صلیبسرخ در حال حاضر به درستی نمیتوان گفت، که دهها هزار نفر و یا ۱۰۰ هزار نفر کشته شدهاند. آمار رئیسجمهور هائیتی با توجه به بهت و وحشت همگانی قابل فهم، اما مطمئن نیست. به گفته صلیب سرخ جهانی، دستکم سه میلیون نفر در این زمینلرزه آسیب دیدهاند. جمعیت هائیتی در مجموع بالغ بر ۹ میلیون نفر است. هائیتی یکی از فقیرترین کشورهای منطقه کارائیب به شمار میآید.
کمکهای بینالمللی
ایالت متحده آمریکا از جمله نخستین کشورهایی است، که با اعزام ۲ هزار سرباز و نیروهای امدادگر به هائیتی، کمکهای خود را آغاز کرده است. بارک اوباما، رئیسجمهور آمریکا گفت: «ما در زمان نیاز و احتیاج مردم هائیتی باید در آنجا حاضر باشیم.» هیلاری کلینتون، وزیرامورخارجه آمریکا با قطع سفر خارجی خود و بازگشت به واشنگتن، راساَ هماهنگی ارسال کمکها به هائیتی را برعهده گرفته است. ایسلند نیز با اعزام ۳۷ کارشناس و دستگاههای ویژه، کار جستجوی قربانیان را آغاز کرده است. فرانسه نیز با گسیل کارشناسان میکوشد، که آوار را برای تسهیل کمکرسانی از میان بردارد. از سوی دیگر اسپانیا نیز با ارسال ۱۰۰ تن، چادر، پتو و اجاق کمکهای خود را شروع کرده است. هماکنون دهها پزشک کوبایی نیز وظیفه درمان اولیه مجروحان را برعهده گرفتهاند.
خبرگزاری دویچه وله
گزارش دویچه وله از زلزله هائیتی
اوضاع در هائیتی به شدت بحرانی است. ناامنی و نبود هماهنگی عملیات امدادرسانی را با دشواری مواجه کرده است. رئيس جمهور هائيتی میگوید، نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر کشته و یک و نیم میلیون نفر آواره شدهاند. زمینلرزهی روز سهشنبه، ۱۲ ژانویه، بخش وسیعی از پایتخت هائيتی، پورتوپرنس، را تخریب کرده است. کاخ ریاست جمهوری، ساختمان مجلس و کاخ دادگستری ویران و ظرفیت بیمارستانها تکمیل شده است و وسیلهی نقلیهی کافی برای انتقال اجساد وجود ندارد. رنه پروال، رئيس جمهور هائیتی، بیشترین کمبودها را کمبود غذا، آب، امکان ارتباط مخابراتی و مأمور پلیس در خیابانها نامید. وی با اشاره به ارزیابی دبیر کل سازمان ملل بودجهی لازم برای بازسازی را بیش از ۵۰۰ میلیون دلار اعلام کرده است.
رنه پروال، رئیس جمهور هائيتی، از نبود هماهنگی در کمکرسانی به عنوانی مشکلی بزرگ یاد کرده و در این باره با باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا، و بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل، گفتوگو کرده است. وی در مصاحبه با رویترز ضمن ابراز تشکر از کمکهای بینالمللی مناطق زلزلهزدهی کشور متبوعش را به مناطقی تشبیه کرد که «۱۵ روز پیاپی بمباران» شده است. رئیس جمهور هائيتی تخمین زد که نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر جان خود را در این زمینلرزه از دست داده باشند. بنا بر ارزیابی دولت، یک و نیممیلیون نفر بر اثر این زمینلرزه آواره شدهاند. بامداد شنبه (۱۶ ژانویه، ۲۶ دی) یک فروند هواپیمای آلمانی به منظور کمکرسانی از برلین راهی هائيتی شد. به گفتهی سخنگوی صلیب سرخ آلمان، این هواپیما روز یکشنبه وارد مناطق آسیبدیدهی هائیتی خواهد شد. این هواپیما شامل یک کلینیک کوچک، ۳ دستگاه خودروی صحرایی، چندین امدادگر و یک پزشک است. تا کنون کشورهای زیادی آمادگی خود را برای کمک اعلام کرده یا وارد عملیات امدادی شدهاند. از میان این کشورها میتوان بریتانیا، هلند، چین، آلمان و آمریکا را نام برد.
دولت هائیتی تا اطلاع ثانوی کنترل فرودگاه پایتخت، پورتوپرنس، را به آمریکا سپرد. تنها در روز جمعه ۷۴ فروند هواپیما در این فرودگاه فرود آمدند. فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت خارجهی آمریکا، ضمن تأیید این خبر افزود، این اقدام طبق قرارداد بین دو کشور صورت گرفته و تا زمانیکه دولت هائیتی آمادگی کنترل دوبارهی این فرودگاه را به دست بیاورد ادامه خواهد یافت. به گزارش خبرگزاری فرانسه، یک ناو هواپیمابر و ۱۰ هزار سرباز آمریکایی قرار است به منظور سرعت بخشیدن به توزیع کالاهای کمکی وارد عمل بشوند.
هیلاری کلینتون، وزیر خارجهی آمریکا، به منظور دیدار از هائیتی سفر خود به آسیا را لغو کرده است. وی امروز (شنبه ۱۶ ژانویه، ۲۶ دیماه) به هائيتی میرود تا از نزدیک در جریان سازماندهی عملیات امدادرسانی قرار بگیرد. ارتش آمریکا تصمیم دارد تا روز یکشنبه، ۱۷ ژانویه، یک بیمارستان صحرایی همراه با ۳۰ پزشک را به هائیتی اعزام دارد. به گفتهی سخنگوی نیروی هوایی آمریکا در واشنگتن، تا روز پنجشنبه قرار است کشتی بیمارستانی "کامفورت" که روزانه قادر به ۲۵ عمل جراحی است وارد هائيتی شود. چنین روز یکشنبه (۱۷ ژانویه، ۲۷ دیماه،) بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل متحد به منظور بررسی عملیات امدادی از مناطق بحرانزدهی هائيتی بازدید میکند. سازمان ملل خواستار کمک ۵۶۲ میلیون دلاری کشورهای دنیا به هائیتی شده است.
آمریکا میگوید، به دلیل مشکلات زیرساختهای هائيتی کمکهای امدادی به کندی پیش میرود. بیل کلینتون، رئيس جمهور سابق آمریکا و فرستادهی سازمان ملل در هائيتی، روز جمعه به ناآرامیها، ناامنیها و غارت اموال توسط مردم خشمگین و نیازمند اشاره کرد و گفت، این تازه آغاز کار است و از این پس باید منتظر افزایش چنین مواردی بود. خبرگزاری فرانسه از فرار ۶ هزار زندانی در هائیتی به دلیل تخریب ساختمان زندانها خبر داده است. ۴ هزار نفر از این تعداد در پورتوپرنس، پایتخت، زندانی بودهاند. بخش اعظمی از آنها حکم حبس ابد داشتهاند.
ناامنی یکی از نگرانیهای جدی امدادگران بینالمللی و ساکنان پورتوپرنس است. مردم پایتخت از زمان وقوع این زلزله به بعد به طور فزاینده در معرض غارت دزدان و چپاولگران قرار گرفتهاند.
سفر هیلاری کلینتون و بان کی مون به هائيتی
هائیتی کنترل فرودگاه را به آمریکا سپرد
هماهنگی، مشکل بزرگ عملیات امدادرسانی است
صحنههای دلخراش زلزله در هائیتی به تدریج آشکار میشوند. مرگ، ویرانی، بهت و اندوه بر کشور هائیتی مستولی شده است. سربازان سازمان ملل در گورهای دستهجمعی شروع به دفن قربانیان کردهاند، اما هنوز تمام ابعاد فاجعه روشن نیست. در پی وقوع زمینلرزه مهیب در هائیتی در روز سهشنبه ۱۲ ژانویه، جامعه بینالمللی ارسال کمکها به این کشور را آغاز کرد. برغم حضور برخی از امدادگران خارجی در هائیتی با گذشت هر ساعت شانس نجات مجروحان از زیر آوار کمتر و کمتر میشود.
مشکل ارسال کمکها
یکی از موانع جدی برای ارسال کمکها به هائیتی، فرودگاه آسیب دیده پورتوپرنس در این کشور است. به گفته جان هولمز، هماهنگکننده سازمان ملل متحد، «برغم آمادگی کشورهای مختلف برای ارسال امدادگران و وسایل مورد نیاز، فرودگاه پورتوپرنس همچون گلوگاهی تنگ، مانعی بزرگ بر سرراه است.» به گفته امدادگران در حال حاضر بیش از هرچیز نیاز به مواد غذایی، آبآشامیدنی و دارو احساس میشود. گزارش امدادگران از پایتخت هائیتی بسیار دردناک و هولانگیز است. مرگ، ویرانی و آشفتگی در همه جا دیده میشود. در کنار خیابانها و بر روی آوارها، اجساد قربانیان بر روی هم تلنبارشدهاند و همزمان هزاران نفر با بهتو ماتم از سویی به سویی میروند و در جستجوی بستگان خود در ویرانهها هستند. بسیاری از بازماندگان مجروح و گرسنه هستند و در حالت شوک به سر میبرند. برخی خبرگزاریها گزارش از غارت و دزدی نیز دادهاند. مشاهده تصاویر هوایی از پایتخت هائیتی، یادآور بمباران شدید شهرها در زمان جنگ است.
افزایش تعداد قربانیان
دولت هائیتی تخمین میزند، که در پی زلزله روز سهشنبه (۱۲ ژانویه) حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هزار نفر جان خود را از دست دادهاند. سربازان سازمان ملل متحد مستقر در هائیتی با جمعآوری قربانیان، شروع به دفن اجساد در گورهای دستهجمعی کردهاند. در سردخانهی مرکزی پایتخت، صدها جنازه دیده میشود. به گفته سخنگوی نیروهای سازمان ملل متحد در هائیتی بیصبری و نارضایتی بازماندگان در حال رشد است و بتدریج بدل به خشم و ناآرامی خواهد شد. در چنین شرایط اضطراری مردم خواهان کمکرسانی از سوی سربازان پاسدار صلح سازمان ملل بوده، اما ظاهراَ این نیروها در پی برقراری نظم و امنیت در خیابانها مشغول به گشتزنی هستند. به گفته شاهدان عینی، برخی از مردم خشمناک با اجساد مردگان دست به بستن خیابانها زدهاند.
بازسازی هائیتی در بلندمدت
آمریکا و فرانسه خواستار برپایی یک کنفرانس بینالمللی به منظور بازسازی هائیتی هستند. بارک اوباما، رئیسجمهور آمریکا در گفتوگویی تلفنی با نیکلا سارکوزی، همتای فرانسوی خود درباره این موضوع به توافق رسیدند، که کمکها به این کشور منطقه کارئیب باید به صورتی هدفمند و بلندمدت صورت گیرد. اسپانیا به عنوان رئیس دورهای شورای اتحادیه اروپا، نشست ویژهای را برای کمک به هائیتی در روز دوشنبه (۱۸ ژانویه) ترتیب داده است. صلیب سرخ آلمان نیز در روز شنبه (۱۶ ژانویه) ارسال کمکهای پزشکی و دارویی خود را از برلین آغاز خواهد کرد. به گفته صلیب سرخ آلمان، هواپیمای باربری حمل مواد غذایی، پتو و دارو به هائیتی را برعهده خواهد داشت. از جمله کمکهای پزشکی آلمان، اعزام یک درمانگاه سیار به هائیتی است، که قادر به پاسخگویی به نیازهای درمانی ۲۵۰ بیمار در روز است.
مشارکت فعال آمریکا در کمکرسانی
به گفته شاهدان عینی، نیروهای آمریکایی کنترل فرودگاه پورتوپرنس را برعهده گرفتهاند. بارک اوباما در نخستین واکنش به زلزله هائیتی اعلام کرد، که آمریکا ۱۰۰ میلیون دلار برای کمکهای فوری به مردم هائیتی اختصاص داده است. دولت آمریکا با اعزام بیش از ۲ هزار سرباز، هلیکوپتر، هواپیماهای باربری و کشتی به منطقه کارئیب عملاَ بزرگترین سهم در کمکرسانی را بر دوش گرفته است. اوباما از بیل کلینتون و جورج دبلیو بوش، روسای جمهوری پیشین آمریکا، تقاضا کرده است، که مسئولیت هماهنگی کمکها به هائیتی را برعهده گیرند.
کمیته بین المللی صلیب سرخ وبسایت ویژه ای را راه اندازی کرده است تا مردم هائیتی بتوانند از این طریق اقوام خود را که بعد از وقوع زلزله از آنها خبری ندارند، ردیابی کنند. تخمین هایی که در مورد آمار کشته شدگان منتشر شده، متفاوت بوده است و برخی حاکی از دهها هزار و برخی دیگر رقم صدها هزار نفر را ذکر کرده اند.
تخریب گسترده
به گفته شاهدان عینی، بسیاری از ساکنان پورتوپرنس، پایتخت هائیتی، از بیم وقوع پس لرزه های بعدی و ویرانی ساختمان هایی که در اثر زمین لرزه به شدت آسیب دیده، شب را در خیابان ها گذراندن در حالیکه خدمات شهری مختل شده و امکانات موجود از جمله در بخش خدمات درمانی جوابگوی نیاز ساکنان نیست. به گفته یک مقام سازمان ملل متحد هزاران خانه مسکونی در پایتخت هائیتی ویران شده و به اکثر ساختمان ها و زیرساخت های شهری آسیب شدید رسیده است. خبرگزاری ها از وجود انبوه اجساد قربانیان این واقعه در کنار خیابان ها و زیر آوار برجای مانده از ساختمان ها خبر می دهند و گزارش شده است که کاخ ریاست جمهوری، ساختمان پنج طبقه دفتر سازمان ملل متحد، چندین بیمارستان و مدرسه نیز در این زمین لرزه ویران شده است. رنه پروال، رئیس جمهوری هائیتی، دامنه خرابی ها را "بیرون از تصور" توصیف کرده و شمار قربانیان این زمین لرزه را بین سی تا پنجاه هزار نفر تخمین زده است.
امکانات باقی مانده در هائیتی پاسخگوی نیاز زلزله زدگان نیست
رئیس جهوری هائیتی در مصاحبه با خبرگزاری ها گفته است که در خیابان های پایتخت از میان انبوه اجساد کشته شدگان عبور کرده و صدای ناله کسانی را شنیده که در زیر آوار ساختمان پارلمان این کشور یر آوار گرفتار شده اند بی آنکه امکانات لازم برای کمک رسانی در دسترس باشد. وی تایید کرد که بسیاری از مدارس و بیمارستان ها ویران شده و افزوده است که شمار نامعلومی از دانش آموزان زیر آوار مدارس مدفون شده اند. سازمان ملل گفته است که شانزده تن از کارمندان این سازمان در زمین لرزه هائیتی کشته و پنجاه و شش تن دیگر زخمی شده اند اما خبر کشته شدن هدی انابی، نماینده تونسی سازمان در هائیتی، و معاون او هنوز تایید نشده است. تعدادی از نفرات نیروی پاسدار صلح سازمان ملل، از جمله یازده نظامی برزیلی و هشت نظامی چینی نیز در زمین لرزه شامگاه سه شنبه جان خود را از دست داده اند و گزارش شده که اسقف اعظم کلیسای کاتولیک پورتو پرنس نیز در میان کشته شدگان این زمین لزه بوده است.
سازمان صلیب سرخ اعلام کرده است این زلزله بر زندگی 3 میلیون نفر از مردم هائیتی به نوعی تاثیر گذاشته است. همزمان، شماری از کشورهای جهان آمادگی خود را برای کمک رسانی به زلزله زدگان اعلام کرده اند. آمریکا، بریتانیا، کانادا، فرانسه، استرالیا و شمار دیگری از کشورهای جهان از ارسال کمک های اولیه به هائیتی خبر داده اند دولت برزیل گفته است که به عنوان مرکزی برای هماهنگی این کمک ها عمل خواهد کرد. تعدادی از کارمندان و صلحبانان سازمان ملل از جمله قربانیان زمین لرزه هستند
دولت ایالات متحد عملیات امدادرسانی را آغاز کرده و از سایر کشورهای جهان برای مشارکت در تهیه و ارسال اقلام ضروری برای زلزله زدگان کمک خواسته است. در حال حاضر، به دلیل آسیب جدی به زیرساخت ها و تشکیلات اداری پایتخت، نهادهای دولتی این کشور امکان ارائه خدمات لازم امدادرسانی را ندارند و به نظر می رسد که سازماندهی امدادرسانی در حال حاضر عمدتا بر عهده سفارت ایالات متحده است که امکانات ارتباطاتی آن همچنان قابل استفاده است.
بی بی سی
